 |
Wdrożenie elektronicznego systemu poboru opłat za korzystanie z wybranej infrastruktury drogowej
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
Rząd zaplanował wdrożenie elektronicznego systemu poboru opłat za korzystanie z wybranej infrastruktury drogowej od 1 lipca 2011 roku. W związku z tym od dnia 1 lipca tego roku nie ma już winiet całorocznych. Oznacza to istotny wzrost dla działalności przewoźników drogowych. Jednocześnie w rządzie trwają prace nad doprecyzowaniem listy i zasad użytkowania autostradowych i ekspresowych odcinków dróg pełniących rolę obwodnic dużych miast. Sprawa wzbudza wielkie emocje społeczne.
W związku z tym Sejmowa Komisja Infrastruktury odbędzie w tym tygodniu specjalne posiedzenie. Resort Infrastruktury nadesłał informacje na temat obecnego stanu wdrażania elektronicznego poboru opłat.Rząd zaplanował wdrożenie elektronicznego systemu poboru opłat za korzystanie z wybranej infrastruktury drogowej od 1 lipca 2011 roku. W związku z tym od dnia 1 lipca tego roku nie ma już winiet całorocznych. Oznacza to istotny wzrost dla działalności przewoźników drogowych.
Jednocześnie w rządzie trwają prace nad doprecyzowaniem listy i zasad użytkowania autostradowych i ekspresowych odcinków dróg pełniących rolę obwodnic dużych miast. Sprawa wzbudza wielkie emocje społeczne.
W związku z tym Sejmowa Komisja Infrastruktury odbędzie w tym tygodniu specjalne posiedzenie. Resort Infrastruktury nadesłał informacje na temat obecnego stanu wdrażania elektronicznego poboru opłat.
1.System poboru opłat w Polsce – zagadnienia prawne
1.1. Dyrektywa 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe.
Kwestia pobierania opłat za przejazd została w UE uregulowana dyrektywą 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe, zmienioną m.in. dyrektywą 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r.
Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 1 w/w dyrektywy ma ona zastosowanie m.in. do opłat za przejazd (opłata typu myto) oraz opłat za korzystanie z infrastruktury (oplata ryczałtowa) jakimi obłożone są pojazdy, zdefiniowane w art. 2. W świetle dyrektywy „pojazd” oznacza pojazd silnikowy lub zespół pojazdów, który jest wyłącznie przeznaczony lub wyłącznie używany do przewozu drogowego towarów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton. Zgodnie z art. 7 ust. 2 lit. b dyrektywy począwszy od 2012 r. wszystkie państwa zobowiązane są wprowadzić opłaty dla pojazdów powyżej 3,5 tony na sieci TEN-T.
Zgodnie z art. 7 dyrektywy Państwo Członkowskie może do 2012 r. podjąć decyzję o utrzymaniu lub wprowadzeniu opłat za przejazd lub opłat za korzystanie z infrastruktury w odniesieniu do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie mniejszej niż 12 ton. Jeżeli Państwo Członkowskie podejmie decyzję o stosowaniu opłat za przejazd lub opłat za korzystanie z infrastruktury w odniesieniu do pojazdów poniżej tego limitu masy, zastosowanie mają przepisy niniejszej dyrektywy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1a jeżeli Państwo Członkowskie podejmie decyzję o utrzymaniu lub wprowadzeniu opłaty za przejazd lub opłaty za korzystanie z infrastruktury jedynie na niektórych odcinkach transeuropejskiej sieci drogowej, zwolnienie z obowiązku pobierania opłat na innych odcinkach może nastąpić ze względów takich, jak:
1.izolacja,
2.niski poziom natężenia ruchu,
3.niski poziom zanieczyszczenia
4.jeżeli ma to podstawowe znaczenie przy wprowadzaniu nowego systemu pobierania opłat za przejazd.
Natomiast ust. 2 stanowi, że opłaty za przejazd lub opłaty za korzystanie z infrastruktury mają zastosowanie do wszystkich pojazdów od 2012 r. Ponadto należy zauważyć, iż Państwo Członkowskie może odstąpić od stosowania w/w wymogu jeżeli uzna, że objęcie opłatami za przejazd pojazdów poniżej 12 ton:
spowodowałoby znaczące utrudnienia w ruchu lub miałoby znaczny szkodliwy wpływ na środowisko, poziom hałasu lub zdrowie bądź wywoływałoby znaczne zatory w ruchu drogowym, albo pociągałoby za sobą koszty administracyjne, które byłyby większe niż 30% osiąganych dodatkowych wpływów.
1.2. Ustawodawstwo krajowe
Dyrektywa 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. zmieniająca dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe została wdrożona do polskiego porządku prawnego poprzez ustawę z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2008 r., Nr 218, poz. 1391). Ustawa weszła w życie z dniem 24 grudnia 2008 r. i wprowadziła szereg zmian związanych z systemem opłat za korzystanie z dróg publicznych w Polsce. Zgodnie z art. 9 pkt. 1 w/w ustawy od dnia 1 lipca 2011 r. stosowany będzie nowo dodany przepis art. 13 ust. 1 pkt. 3 ustawy o drogach publicznych – zgodnie, z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat m.in. za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt. 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów. Opłata ta zwana jest "opłatą elektroniczną" i będzie pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach.
Zgodnie z zapisami w/w ustawy od 1 lipca 2011r. system ryczałtowych opłat zostanie zastąpiony elektronicznym systemem poboru opłat. Opłatami elektronicznymi zostaną objęte pojazdy samochodowe i zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton oraz autobusy (niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej).
Natomiast pojazdy o masie do 3,5 tony będą ponosiły w dalszym ciągu opłaty pobierane bezpośrednio na bramkach za przejazd odcinkami autostrad określonymi jako płatne. Zgodnie bowiem z generalną zasadą określoną w art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571 z późn. zm.), za przejazd autostradą pobierane są opłaty. Wyjątkiem od tej zasady są sytuacje, w których autostrada nie została przystosowana do poboru opłat.
Reasumując jeśli chodzi o system poboru opłat należy wskazać, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pobór opłat w Polsce obejmuje:
1)opłaty tzw. winietowe, które z dniem 1 lipca 2011 r. zostaną zastąpione opłatą elektroniczną,
2)opłaty pobierane bezpośrednio na bramkach od wszystkich pojazdów samochodowych za przejazd płatnymi odcinkami autostrad, z tym, że w odniesieniu do samochodów ciężarowych jedynie na odcinkach, które nie zostaną objęte opłatą elektroniczną.
W zakresie opłaty elektronicznej, w przepisach wykonawczych do ustawy określone zostaną m.in.:
wykaz dróg lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, metodę obliczania maksymalnej stawki opłaty elektronicznej, wysokości stawek opłaty elektronicznej.
1.3 Podsumowanie
Systemem Elektronicznego Poboru Opłat (ETC) objęte będą pojazdy ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. oraz autobusy (niezależnie od ich masy całkowitej) na odcinkach dróg krajowych budowanych i zarządzanych przez GDDKiA.
Na odcinkach koncesyjnych autostrad płatnych pojazdy ciężarowe powyżej 3,5 tony oraz autobusy będą ponosiły opłaty w wysokości stosowanej przez spółki koncesyjne na poszczególnych odcinkach. |
|